Kanser Ağrıları Hakkında

- 25 Nisan 2017

Kanser ağrıları hakkında her şey. Kanser ağrılarına ne iyi gelir? Kanser ağrı tedavisi: İlaçlar, morfin, alternatif yollar.

Kanser hastalarında kısa ya da uzun süreli hastalığa, tedavilere, geçirilecek operasyonlara bağlı ağrılar ortaya çıkabilir. Bu ağrıların zamanı, yeri, tipi ve yayılımı hastalık çeşidine ve hastadan hastaya farklılıklar gösterir. Ağrılı olabilecek durumlarda önceden ağrı tedavisinin başlatılması, ağrısı olan hastanın ağrı tedavisine başlanarak ağrısı azalana kadar yakın takip edilmesi hasta ve ailesinin konforunu ve yaşam kalitesini arttıracaktır.

Kanserli hastada görülen ağrılar zaman zaman artıp zaman zaman azalabilir; şekil değiştirebilir. Onkolog ve ilgili branşlardan hekimlerin ortak kararlarıyla ağrı tedavisi planlanmalı ve hastanın hareketsizken ve hareket halindeyken yaşadığı ağrısı azaltılmalıdır.

İlaçların düzenli alınması önemlidir. Hafif ve orta dereceli, puanlaması 10 üzerinden 1-4 arasındaki ağrılarda opioidler (narkotik analjezikler) dışındaki asetaminofen (parasetamol), steroid olmayan anti inflamatuvar ilaçlar ve aspirin kullanılır. Asetaminofen içeren ilaçlar yangılı (inflamasyonlu) durumlarda faydalı olmayabilir. Alkolle birlikte kullanıldığında karaciğere zarar verebilir.

Kemoterapi sırasında ateş yanıtını maskeleyeceğinden doktorla konuşmadan kullanmamak gerekir. Steroid olmayan antiinflamatuvar ilaçlar, ağrı ve inflamasyon tedavisinde etkilidir. Mideyle ilgili yan etkilere neden olabilirler. Bu ilaçların süt ya da yemekle birlikta alınması daha iyidir. Pıhtılaşmayı geciktirebilir, mide kanamasına sebep olabilirler. Mide şikayetleri, kanlı kusma ya da koyu renk dışkı oluşursa doktora bildirmek gerekir.

Orta dereceli ve şiddetli ağrılarda opioid grubundan, daha kuvvetli ilaçlar önerilir. Ülkemizde kullanılan opioid ilaçlar kodein, fentanil, morfindir. Bu ilaçları kullanırken bir süre sonra kanserin ilerlemesi ya da ilaca tolerans gelişmesi nedeniyle aynı dozdaki ilaç etkisiz kalabilir, ağrı artabilir. Bu durumda doktor, ilaç dozları ve kullanım şeklini değiştirebilir. Hastalar, kendi kendilerine ilaç dozunu değiştirmemelidirler.

Bazı ağrı kesici ilaçların kabızlık, uyku hali, bulantı ve kusma gibi yan etkileri olabilir. Nadiren ilaçlar baş dönmesi, kafa karışıklığı, solunumla ilgili sorunlara, kaşıntı ve idrar yapma zorluğuna da neden olabilirler. Opioid alan tüm hastalarda kabızlık olur. Bunu engellemek için doktorun önereceği dışkı yumuşatıcılar kullanılabilir. Lifli gıdalar, günde 8-10 bardak sıvı alınması da yararlıdır. Mümkün olduğu kadar yürünmelidir. İki günden daha seyrek dışkılanıyorsa doktorun görüşü alınmalıdır. Opioidler ilk kullanıldığında uyku hali yapsa da birkaç günde bu durum hafifler. Hasta uykulu hissettiğinde yalnız başına merdiven inip çıkmamalı, araç kullanmamalı, dikkat gerektiren aletlerle çalışmamalıdır. Bulantı ve kusma şikayetleri de bir süre opioid alındığında azalır. Bu dönemde yatakta kalıp, bulantı giderici ilaçlar kullanılabilir.

Kanser Ağrısı Durumunda Hastanelerin Hangi Bölümüne Başvurulur?

Kanser hastalığını takip eden doktorlar, ağrısı olduğunda hastaya uygun ağrı kesicileri verebilirler. Kanser tedavileriyle de zaman içinde ağrıda bazen azalma bazen de artma gözlenebilir. Hastanın ve hastalığın durumuna göre uygulanan ağrı tedavisi yetersiz kaldığında hasta algoloji, beyin cerrahisi, fizik tedavi, psikiyatri veya ilgili olabilecek diğer branşlardan hekimlerce görülmelidir. İlaç tedavisi ağrıyı kesmekte yüzde 85-90 oranında yeterlidir. Ancak, ilaçla ağrısı geçmeyen hastalarda mutlaka girişimsel tedaviler uygulanması amacıyla, algoloji ve beyin cerrahisi bölümlerine danışılmalıdır.

Kanser Hastalarında Ağrı Tedavisinin Başarısı

Kanser hastalarının ağrıları yüzde 85-90 oranında ilaç tedavisiyle rahatlar. Geri kalan hastalarda ilaç tedavisine ek olarak girişimsel tedaviler uygulanır. Böylece tüm hastalarda ağrı şiddeti azaltılabilir. Girişimsel tedavilerin başarı oranı uygulanacak yönteme göre değişir. Seçilen yöntemle ilgili detaylı bilgi için algolog ile görüşülmelidir.

Kanser ve ağrı, kişiyi sınırlayıp eskiden yapabildiği günlük işlerinden, çalışma hayatından alıkoyabilir. Ağrı ve korkular acı çekmeye neden olur. Ağrının sebebi, hastalığın kötüye gitmesi, ağrının artması, işlerini yapamamak, toplantı ya da gezilere katılamamak veya kişinin kontrolünü kaybetmesidir. Hastanın bu durumda kendini yalnız ve ümitsiz hissetmemesi için destek grupları ya da profesyonel yardım alabileceği kişilerle görüşmesi uygundur. Ağrının şiddetinin ölçülmesi için farklı yöntemler vardır. Ağrının 0-10 arasında sayısal olarak değerlendirilmesi en kullanışlı yöntemdir. Ağrının olmaması 0 puan, dayanılmaz, çok şiddetli ağrı ise 10 puan olarak kabul edildiğinde hasta ağrısını bu ölçeğe göre derecelendirir. Ağrıyı günler içinde takip etmek için ağrının şiddeti, yeri, kullanılan ilaçların kaydedildiği bir çizelge oluşturulması hastanın kontrolü ve doktorun takibi için faydalıdır.

Ağrının tüm detaylarıyla doktora anlatılması gerekir.

Ağrı kontrol planı: Hastaya özel bir ağrı tedavisi için ağrı oldukça değil, doktorun önerdiği düzenli aralıklarla ilaç kullanılmalıdır. Doz atlamak, ağrının daha da şiddetlenmesine neden olabilir. Doktorun haberi olmadan bir başkasının tavsiye ettiği ilaç kullanılmamalıdır.

Ağrı azaldıkça ağrı kesici ilaçlara gereksinim azalacaktır. Opioid ilaçlar bir süre kullanıldığında vücut bunlara alışır ve aniden kesildiğinde yoksunluk denilen terleme, halsizlik ya da ishal gibi bazı şikayetler ortaya çıkar. Bu nedenle ağrı azaldığında, opioid ilaçlar azaltılarak yavaş yavaş kesilmelidir.

Kanser ağrısının tedavisinde ağrı kesiciler dışında farklı gruplardan ilaçlar da kullanılır. Bu tür ilaçlar bir süre kullanıldığında farklı ağrı türlerinde etkili olur. Ağrı kesici ilaçlar en sık ağız yoluyla yutularak alınır. Bazı hastalarda deriden emilen bant, ağız içine uygulanan pastil, damar içine cilt altına ya da kalçaya enjeksiyon şeklinde uygulamalar olabilir. Hasta için uygun olan yola göre doktor tavsiyede bulunacaktır.

Kanser Ağrısı İçin Sıkça Kullanılan Yöntemler

  1. Radyoterapi: Tümörü küçülterek ağrıyı azaltmak için farklı radyasyon enerjisi türleri kullanılabilir.
  2. Sinir blokları: Ağrı tedavisi için Anestezistler/Algologların yaptığı sinirlerin çevresine ya da omurgaya ilaç enjeksiyonu uygulamalarıdır.
  3. Beyin sinir cerrahisi yöntemleri: Beyne ağrıyı taşıyan sinirin ameliyatla kesilmesi işlemidir.
  4. Cerrahi: Ameliyatla tümörün çıkartılması işlemidir.
  5. Kemoterapi: Tümörün küçülmesini sağlayan kansere karşı ilaçlarla ağrı azaltılmaya çalışılır.
  6. Deriden Elektriksel Sinir Stimulasyonu (TENS): Taşınabilir bir cihazın iki ucundaki yastıkçıklar ağrılı bölgeye uygulanır ve buraya hafif elektrik uyarısı verilir.

Kanser Ağrısını Gidermek veya Azaltmak İçin Alternatifler

Kansere bağlı ağrı şikayeti olan hastalarda ilk seçilecek tedavi yöntemi ağrı kesici ilaçlardır. Bu ilaçların önerildiği şekide kullanılmasına karşın şiddetli ağrısı devam eden hastalarda ilaç dışında diğer yöntemler de tedaviye eklenir. Bu yöntemler girişimsel olan ve olmayan yöntemlerdir.

Girişimsel olmayan yöntemler, ‘biofeedback’, hipnoz, dikkati dağıtma, hayal kurma ve akupunktur gibi tekniklerdir.

Biofeedback tekniğinde, vücut işlevleri hastaya öğretilerek gevşeme ve ağrıyla başa çıkması sağlanmaya çalışılır.

Hipnoz, gevşemiş ve dikkati kuvvetli halde olma durumudur. Dikkati dağıtma, hafif ağrıda tek başına, akut ağrıda ilaçlarla beraber kullanılır; amacı ağrı dışında olaylara odaklanmayı sağlamaktır. Müzik dinlemek, televizyon izlemek, okumak, hobilerle ilgilenmek buna örnektir. Ağrı konusunda farkındalığı azaltmak ya da ağrıya karşı duyulanları daha memnuniyet verici hislerle değiştirerek kullanılır.
Hayal kurma tekniğinde, görme, dokunma, koku ve tat duyularını içeren hayaller oluşturularak gevşeme ve uyku sağlanır.

Kanser ve Morfin Kullanımı

Morfin, üçüncü basamak ağrı kesici ilaçlar grubundadır. Diğer ilaçlarla ağrısı geçmeyen hastalarda ağızdan, kas içine, damar yolu gibi farklı yollarla uygulanabilir. Güçlü bir ağrı kesici olan morfin, uygun şekilde kullanıldığında en az yan etkiyle uzun süreli ağrı tedavisi sağlar.

morfin

Kanser dışında pek çok hastalıkta ve ameliyatlar sırasında ya da sonrasında da kullanılan morfinin ölümü bekleyen hastalarda kullanıldığı inancı doğru değildir. Hastanın durumu değerlendirilerek uygun şekilde kullanılan morfin, şiddetli ağrısı olan, birinci ve ikinci basamak ağrı kesici ilaçlarla ağrısı geçmeyen hastalarda iyi bir seçenek olabilir.

Kanser Ağrısı İlaçları Bağımlılık Yapar Mı?

Halk arasında ilaç bağımlılığı olarak bilinen durum hastanın bir ilaca gereksinimi olmadığı halde şiddetle istek duyması, belirli bir ilacı kontrolsüz olarak arama ve kullanma davranışıdır. Ağrı tedavisi amacıyla ilaç kullanılması durumunda bağımlılık çok ender görülür. Kanser hastalarının ağrılarını azaltmak için bazen yüksek ilaç dozları gerekebilir.

İlaç bağımlılığı toplumda bazı kesimlerde daha sıktır. Bu kişilerde ağrı tedavisi uygulanırken de bağımlılık konusunda dikkatli olunması önerilir. Ülkemizde ilaç bağımlığı yapma olasılığı olan sınırlı sayıda ilaç vardır.

Bazen hasta yakınları ilaç bağımlılığı korkusuyla ilaç dozları arasındaki zamanı uzatmak isterler. Ancak bu durumda ağrı tedavisi yetersiz kalacaktır.

Bazı hastalar, ilaçların daha sonra etkilemeyeceğinden korkarak güçlü ilaçları sona saklamak isterler. Aslında ilaçlar bir süre kullanıldıklarında ilk kullanıldıkları zamanki kadar etki etmeyebilir. Bu duruma tolerans denir. Tedavi süresince aynı miktarda etkinlik için daha farklı ilaçlar ve yöntemler gerekebilir.

Kanser ağrıları

Kanser ağrıları başlığı altında bu soru ve konuların açıklamalarını buldunuz:

Kanser ağrılarına bitkisel çözüm
Kanser ağrısına ne iyi gelir?
Kanser ağrısı
Kanser hastalarının ağrıları nasıl geçer?
Kanser hastalarında karın ağrısı
Kemoterapi ağrıları nasıl giderilir?

Bir Yorum

  1. Süleyman Irmak

    25 Nisan 2017 at 23:28

    KANSER ağrıları gerçekten çekilmez oluyor. Morfin artık ağrı kesiciler etki etmiyorsa kullanılıyor. Ağrıyı kesmek için birçok yöntem var. Yazınız çok faydalı. Gerçekten teşekkür ederim. Bilmediklerimi de öğrenmiş oldum.

Görüş Bildirin

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir