Kanser Evreleme Kanser Evreleri ve TNM Evreleme

- 31 Ekim 2017

Kanser evreleme, kanserin ilerlemesini tanımlamak için kullanılır. Kanser evrelemesi şunları belirlemeye yardımcı olur:

  • Birincil (orijinal) tümörün yeri ve kanser hücrelerinin türü
  • Primer tümörün boyutu
  • Kanserin lenf nodlarına yayılıp yayılmadığı
  • Kanserden yayılmış tümörlerin sayısı
  • Tümör derecesi (kanser hücrelerinin normal hücrelere ne kadar benzediğini)

Kanser, vücuttaki anormal hücrelerin kontrolsüz büyümesidir. Bu hücreler çoğunlukla bir tümör oluştururlar. Bu tümör çevresindeki dokulara ve organlara kadar büyür. Kanser ilerledikçe, tümörün kanser hücreleri kopabilir ve kan dolaşımı veya lenf sistemi vasıtasıyla vücudun diğer bölgelerine yayılabilir. Kanser yayılırsa, tümörler diğer organlarda ve vücudun bir bölümünde oluşabilir. Kansere yayılma metastazı denir.

Kanseri değerlendirmek için, sağlayıcı vücudunuzdaki kanserin bulunduğu bölgeye bağlı olarak farklı testler yapabilir. Bunlar arasında şunlar olabilir:

Görüntüleme testleri, örneğin x-ışınları, BT taramaları, PET taramaları veya MRI’lar, Laboratuar testleri, Biyopsi.

Kanseri ve lenf bezlerini çıkarmak veya vücudunuzdaki kanseri keşfetmek ve bir doku örneği almak için ameliyat olabilir. Bu numuneler test edilir ve kanser evresi hakkında daha ayrıntılı bilgi sağlayabilir.

TNM Evreleme Sistemi

Katı tümör şeklinde kanser evrelemesi için en yaygın sistem TNM sistemidir. En sağlayıcılar ve kanser merkezleri çoğu kanserin evrelendirilmesinde bunu kullanmaktadır. TNM sistemi aşağıdakileri temel alır:

  • Primer tümörün büyüklüğü (T)
  • Yakındaki lenf düğümlerine ne kadar kanser yayılmıştır (N)
  • Metastaz (M) veya kanserin vücudun diğer alanlarına ne kadar yayılmış olduğu

Tümörün boyutunu ve ne kadar yayıldığını açıklayan her kategoriye sayılar eklenir. Sayı ne kadar yüksekse, büyüklüğü ve kanser olma ihtimali o kadar artar.

Primer Tümör (T):

TX: Tümör ölçülemiyor.
T0: Tümör bulunamıyor.
Tis: Anormal hücreler bulundu, fakat yayılmadı. Buna karsinoma in situ denir.
T1, T2, T3, T4: Birincil tümörün boyutunu ve çevresindeki dokuya ne kadar yayıldığını belirtir.

Lenf Nodları (N):

NX: Lenf düğümleri değerlendirilemez
N0: Yakınlarda bulunan lenf nodlarında kanser bulunamadı
N1, N2, N3: Kanserin bulunduğu lenf düğümlerinin sayısı ve yeri

Metastaz (M):

MX: Metastaz değerlendirilemiyor.
M0: Metastaz yok (kanser yayılmadı).
M1: Metastaz bulunur (kanser vücudun diğer bölgelerine yayılmıştır).

Bir örnek olarak, mesane kanseri T3 N0 M0, lenf nodlarına (N0) veya vücudun herhangi bir yerinde (M0) yayılmamış büyük bir tümör (T3) olduğu anlamına gelir.

Bazen yukarıdakilere ek olarak başka harfler ve alt kategoriler de kullanılır.

G1-G4 gibi bir tümör derecesi de evreleme ile birlikte kullanılabilir. Bu, kanserli hücrelerin mikroskop altında normal hücrelere ne kadar benzediğini tanımlıyor. Yüksek sayılar anormal hücrelere işaret eder. Kanser normal hücrelere ne kadar az benzerse, o kadar hızlı büyür ve yayılır.

Tüm kanserler TNM sistemi kullanılarak sahnelenmez. Bunun nedeni, bazı kanserler, özellikle lösemi gibi kan ve kemik iliği kanseri tümörleri oluşturmaz veya aynı şekilde yayılmaz. Bu nedenle, bu kanserlerin tedavisinde diğer sistemler kullanılmaktadır.

Kanser Evreleri

Kansere TNM değerleri ve diğer faktörlere dayalı olarak bir aşama verilir. Farklı kanserler farklı şekilde nitelendirilir. Örneğin, Evre III kolon kanseri, evre III mesane kanseri ile aynı değildir. Genel olarak, daha yüksek bir evre daha ileri kansere işaret eder.

  • Aşama 0: Anormal hücreler var, ancak yayılmıyor
  • Evre I, II, III: Tümörün büyüklüğü ve ne kadar kanserin lenf nodlarına yayıldığını belirtir.
  • Evre IV: Hastalık diğer organlara ve dokulara yayılmıştır.

Görüş Bildirin

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir