Kolon ve Rektum Kanseri Tedavisi

- 30 Nisan 2017

Kolon ve rektum kanseri tedavisinde çoğu zaman bir ameliyat yapılması gerekir. Yeterli bir emniyet sınırı bırakılarak tümörlü bölge ve çevresindeki lenf bezleri çıkarılır. Ameliyata rağmen bazı hastalarda hastalık tekrarlayabilir. Tekrarlama riskini azaltmak için (adjuvan amaçlı), belirli hastalarda ameliyat sonrası dönemde kemoterapi verilmektedir. Kemoterapi ihtiyacına, tümörün yayılma durumu, patoloji raporu ve hastanın kendisine ait özellikler değerlendirildikten sonra karar verilir. Kemoterapi genellikle başlandıktan sonra 6 ay içinde tamamlanmaktadır. Kemoterapinin önleyici etkisi bazı hastalarda daha fazla, bazı hastalarda ise daha az olabilir. Doktorlar, kemoterapiden beklenen fayda ve olası yan etkileri değerlendirerek tedavi planı çizecektir. Beklenen fayda az ise, sizin fikriniz de oldukça önemlidir. Verilecek tedavi hastaların yüzde 30’unda nüksü önleyecekse doktorunuz tedavi konusunda ısrarcı olacaktır. Beklenen fayda hastaların yüzde 4’ünde nüksü önleyecekse karar aşamasında, yan etkileri yaşayacağı için hastanın fikri de önemli olabilir.

Bazen hasta ameliyat edilir, tümörlü bağırsak bölgesi çıkartılır, ancak bağırsağın iki ucunu birleştirme işlemi (anastomoz) ertelenir. Bağırsağın üst kısmı karın cildine ağızlaştırılır (kolostomi). Ciltteki bu bölge, özel hazırlanmış torbaların takılabileceği genişliktedir. Hastanın dışkısı kendi kontrol edemeyeceği biçimde bu torbalara akar, dolduğunda torba hasta tarafından değiştirilir. Bu işlem, çoğunlukla bağırsak tıkanıklığı sebebiyle acilen ameliyata alınan hastalarda, enfeksiyon ve yara iyileşmesinde gecikme riski sebebiyle yapılır. Hasta kemoterapi alsın veya almasın, birkaç ay içinde ikinci bir ameliyat yapılır, bağırsağın iki ucu birbirine dikilir ve kolostomi kapatılır.

Bazen tedaviye ameliyatla başlanmaz. Doğrudan kemoterapi verilmeye başlanır. Bu durumda tedavinin ne kadar süreceği adjuvan tedavideki gibi belirli değildir. Tedavi sırasında hastalığın yanıtı veya ilacın yan etkilerine bakılarak ilaç değişimi yapılabilir, tedaviye ara verilebilir veya ameliyat kararı verilebilir.

Kolon kanserinde radyoterapi çoğunlukla ilk tedavi seçeneklerinden birisi değildir, ama bazı bölge tümörlerinde uygulanabilir. Bunun dışında, ameliyatla çıkartılmayan, kemoterapinin az veya geç etki göstereceği doku ve organlardaki tutulumun tedavisinde radyoterapi tercih edilmektedir.

Rektum Kanseri Tedavisi

Rektum kanseri tedavisi biraz daha farklıdır. Kolonun son 15 cm kadar olan bölgesindeki tümörlere rektum kanseri denmektedir. Bu bölgenin yerleşimi dolayısıyla ameliyatı ve tümörsüz emniyet sınırı bırakmak daha zordur. Bu bölge ameliyatlarında genellikle daha az lenf bezi çıkar, ameliyat yeri çevresinde hastalığın tekrarlaması olasılığı daha fazladır. Bazı hastalar ameliyattan sonra ömür boyu kolostomiyle yaşamak durumunda kalabilir. Kolon tümörlerinin aksine, radyoterapi oldukça fazla hastada uygulanır. Radyoterapi eğer uygulanırsa, ameliyat öncesinde tümörü küçültmek (neoadjuvan) veya ameliyat sonrası tekrarlamayı önlemek (adjuvan) amacıyla, genellikle yanında bir kemoterapi ilacıyla birlikte verilmektedir. Hastalar 1-2 ay içinde radyoterapisini tamamlar, ancak kemoterapi çoğunlukla 4-6 aya tamamlanacak şekilde devam ettirilir.

Her ameliyat sonrası beklenebilecek olumsuzluklar, yara iyileşmesinde gecikme, kanama, delinme, enfeksiyon, tümörün tamamen çıkartılamaması gibi durumlar az da olsa yaşanabilir. Hasta birkaç gün içinde ayağa kalkabilir; birkaç hafta içinde, eğer verilecekse radyoterapi veya kemoterapi alabilir.

Radyoterapi alan hastalarda karın ağrısı, ishal, ciltte renk değişimi, kadın hastalarda yumurtalıkların ışına duyarlılığı sebebiyle kısırlık ve menapoz ortaya çıkabilir.

Uygulanacak kemoterapi ilacına göre değişmekle birlikte, günümüzde sık kullanılan ilaçlar verildiğinde, ishal, ağızda yara, enfeksiyonlara eğilim ve ateş, kanama, pıhtılaşma, yara iyileşmesinde gecikme el ve ayaklarda yanma, uyuşma, his kusuru, tansiyon yükselmesi, nadiren koroner damar spazmına bağlı göğüs ağrısı gibi kemoterapiye ait yan etkiler bazı hastalarda görülebilir. Koroner kalp hastalığı olan kişilerin tedavi sırasında göğüs ağrısı olursa ciddiye alınması gerekir.

Tedavi Sonrası Dikkat Edilmesi Gerekenler

Daha önce anlatılan risklerden kaçınmak ve önleyici tedbirleri almak gerekir. Bunun dışında doktorun istediği tetkikler belli aralıklarla yaptırılarak ve muayene olarak kontrollere devam etmelidir. Onkolog, zaman zaman serum CEA düzeyi ve biyokimyasal tetkikler gibi kan tetkikleri, radyolojik incelemeler, kolonoskopi – rektoskopi gibi tetkikler isteyebilir. Bir yan etkisi olmayacaksa aspirin gibi polip – tümör oluşumunu engelleyen ilaçlar verebilir. Bunun dışında, eskiden olmayan sarılık, karında şişlik veya kitle, ağrı, kanama, büyük abdestin renginde siyahlık, düzelmeyen kansızlık gibi yeni bir değişiklik olursa kontrol zamanının gelmesi beklenmeden doktora başvurmak gerekir.

Bazı kanserlerde hastalık nüksünü erken teşhis etmek tedaviyi ve sağkalım durumunu değiştirmemektedir. Ancak, kolon kanseri eğer tekrarlarsa bunu erken teşhis etmek, nüksün olduğu bölgeye bağlı olarak, tıpkı ilk hastalığı erken teşhis etmek kadar önemlidir. Sadece kolonda ortaya çıkan yeni bir tümör değil, bazı durumlarda, kolon dışında, örneğin karaciğerde ortaya çıkan bir yayılım (metastaz) da ameliyatla çıkartılabilir.

kolon kanseri tedavisi

Görüş Bildirin

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir